’n Vrydagrit na Tennis

Elke Vrydag sit ek in die passasiersitplek met my tennisraket op my skoot terwyl my petite Japannese vriendin ons baan toe ry. Sy groet my elke week met dieselfde warm glimlag, opreg bly dat ek daar is. Op daardie kort ritte vertel sy my van haar kinders, haar land en die lewe wat sy tussen wêrelde dra. Dit herinner my hoe verbinding in die eenvoudigste oomblikke kan groei.

Ek het Japan nog nooit besoek nie, maar deur hierdie stories voel dit tog asof ek die land al ’n bietjie leer ken het. Op haar beurt het sy Suid-Afrika deur my oë leer ken en hierdie wedersydse uitruil wys hoe verbinding dikwels met nuuskierigheid begin.

Wat my tref, is nie hoe verskillend ons is nie, maar hoeveel bekend voel. Die liefde vir ons kinders, die trots op waar ons vandaan kom asook die klein daaglikse ritmes van gesinslewe, skep ’n band. Ons ooreenkomste maak die deur oop vir begrip, terwyl ons verskille ons uitnooi om nuwe wêrelde te ontdek. Dit is iets wat ek ook in ander verhoudings gesien het.

Om Nuuskierigheid Oor Kulture te Volg

Lank gelede het ek saam met ’n jong Afrikaanssprekende kollega gewerk wat ’n diep fasinasie vir die Japannese taal en kultuur ontwikkel het. Met vasberadenheid het hy homself Japanees geleer deur strokiesprente te gebruik om die onbekende skrif te bemeester. Hy wou nie net die kultuur bestudeer nie, hy wou daaraan behoort.  

Hy het geglo dat geleenthede ontstaan wanneer jy jouself in hulle pad plaas. Daarom het hy na Londen verhuis en hom in die Japannese gemeenskap daar verdiep. Hy het vriende gemaak, liefde gevind en uiteindelik ’n lewe opgebou wat hom na Japan geneem het. Jare later het hy Japannese burgerskap verkry en selfs ’n deel van die proses in Japannese skrif voltooi.

Sy troufoto’s tussen die Kaapse wingerde het my laat besef hoe twee wêrelde in een plek kan ontmoet. Hy het sy lewensmaat gevind deur nie op verskille gefokus te wees nie, maar ’n draad van verbinding oor kulture heen gevolg.

Gedeelde Menslikheid op Onverwagte Plekke

Toe ons in Switserland aankom, het ek saam met ander skoolma’s by ’n vlugtelingkamp in Zürich vrywilliger werk gedoen. Ek het nader kennis gemaak met twee vroue. Een vrou was uit Iran en die ander uit Libanon. Die Iraanse ma het Farsi gepraat, wat haar in staat gestel het om direk met baie van die vlugtelinge te kommunikeer. Deur haar het ons stories gehoor wat moeilik, kompleks en diep menslik was.

Ten spyte van ons baie verskillende agtergronde en omstandighede, was daar ’n onmiskenbare draad wat ons verbind het. Ons was vrouens. Ons was moeders en het almal as immigrante in ’n vreemde land ons pad probeer vind. Daardie gedeelde ervaring het byna onmiddellik begrip en deernis geskep.

Wanneer die Lewe Onbekend Word

Gedurende ’n tyd van politieke onrus in Beiroet het die Libanese vrou haar bejaarde ouers na Zürich gebring vir veiligheid. Dit was nie maklik nie. Haar stiefpa het Alzheimer’s gehad, en die ontwrigting van sy omgewing en roetine was vir hom diep ontstellend. Om hulle situasie te sien ontvou, het my laat besef hoe broos stabiliteit kan wees. Die lewe kan baie vinnig situasies buite ons beheer verander.

Hierdie vriendskappe het my eie perspektiewe en aannames uitgedaag. Hulle het vensters oopgemaak na lewens wat ek andersins dalk nooit sou sien nie. Deur hulle het ek iets belangriks geleer: empatie begin nie by volledige begrip nie. Dit begin met die herkenning van iets bekends in iemand anders se stryd. Dit vorm ’n punt van verbinding wat hulle wêreld nader aan joune bring.

Die Gemak om Verstaan te Word

Terselfdertyd was ek gelukkig om vriendskappe te bou met ander Suid-Afrikaners wat in Switserland woon. By hulle is daar ’n gemak wat min verduideliking verg. Ons praat dieselfde taal, deel soortgelyke agtergronde en verstaan mekaar se humor, frustrasies en waardes instinktief.

By hierdie vriende ervaar ek ’n gevoel van behoort. Daar is troos daarin om verstaan te word sonder om jouself te hoef te verduidelik. Dit bring stabiliteit, veral in tye wanneer selfvertroue wankel. In hulle teenwoordigheid voel my manier van dink “normaal” en gegrond. Ons is getuies van mekaar se lewens. My vriende wat anders is, help my groei, terwyl my vriende wat eenders is, my help om standvastig te bly.

Wanneer ’n Gemeenskap Gemeenskaplike Grond Kies

As jong student het ek baie vakansies op ’n plaas naby Senekal in die Vrystaat deurgebring. Daardie herinneringe bly kosbaar, en daarom was dit moeilik om jare later die impak van rasse-spanning op daardie gemeenskap te sien.

Op 16 Oktober 2020 het ’n tragiese plaasmoord intense onrus ontketen. Die verdeeldheid wat gevolg het, was pynlik en sigbaar. Iets het dit egter wonderbaarlik begin skuif. Mense het besef dat dit nie volhoubaar is om net op verskille te fokus nie.

’n Plaaslike forum is gestig om boere en gemeenskapslede van verskillende agtergronde bymekaar te bring om gedeelde uitdagings aan te spreek. In plaas daarvan om op nasionale politiek en diepgewortelde verskille te fokus, het hulle hul aandag gevestig op alledaagse behoeftes soos water, sanitasie, paaie en basiese infrastruktuur.

Mense wat voorheen aan teenoorgestelde kante gestaan het, het begin om saam te werk. Hulle het die dorp skoongemaak en gedeelde ruimtes onderhou. Saam het hulle ingegryp waar plaaslike stelsels tekortgeskiet het. Stadig maar seker het die fokus verskuif van verdeeldheid na samewerking en van verskil na ’n gemeenskaplike doel. Dit het nie die verlede uitgewis nie, maar dit het wel ’n pad vorentoe geskep.

Begin by Wat Ons Deel

Elke Vrydag, in daardie motor op pad tennis toe, word ek herinner aan iets eenvoudig, maar tog kragtig. Verbinding begin nie wanneer ons alles van mekaar verstaan nie. Dit begin wanneer ons iets bekends herken en kies om daarmee te begin.

Ons ooreenkomste bring ons nader aan mekaar. Ons verskille help ons groei. Erens tussen die twee vind ons die grondslag vir verbinding, asook die moontlikhede wat daaruit voortspruit.

Groete

Emsia